۱۳۹۶ آذر ۵, یکشنبه

وزارت اطلاعات از اصرار شجاعانه ى پرستو فروهر در پيگيرى قتل هاى زنجيره اى عصبانى است.

🎤 امروز در مصاحبه اى كوتاه با وحيد پور استاد از راديو فردا در مورد سئوال شش نماينده مجلس از وزير اطلاعات درباره دلايل شكايت اين وزارتخانه از پرستو فروهر و ايجاد مزاحمت هرساله براى برگزارى مراسم بزرگداشت داريوش و پروانه فروهر گفتم : 
✳️ گرچه اين اقدام كمى دير هنگام است و اساسا آنها به نمايندگى از افكار عمومى تشنه ى حقايق بايد مدتها قبل اين سئوال را مطرح مى كردند اما ماهى را هر وقت كه از آب بگيريم تازه است و اين اقدام شجاعانه را بايد قدر دانست زيرا احتمالا انگيزه آنها از طرح اين سئوال همانهايى است كه قبلا على مطهرى در ياداشتى نوشته بود كه وزارت اطلاعات و حاكميت بجاى  دلجويى و عذرخواهي از پرستو فروهر مدعى هم شده اند و از اين بابت بايد پاسخگو باشند. گرچه متاسفانه عذرخواهى نكردن در قبال اشتباهات مديريتى در جمهورى اسلامى نهادينه شده است.

✳️ فرقى ندارد كه وزارت اطلاعات در دولت روحانى باشد يا دولت احمدى نژاد، واقعيت ها نشان داده است كه خط مشى اصلى اين نهاد توسط رهبرى و بيت تعيين مى شود بنابراين با اينكه اتهام پرستو فروهر تبليغ عليه نظام و توهين به مقدسات اعلام شده است اما كيست كه نداند اينها همه بهانه اى بيش نيست و اصل داستان بر ميگردد به عصبانيت وزارت اطلاعات و ساير نهادهاى امنيتى نظام از اصرار شجاعانه ى او در پيگيرى قتل هاى زنجيره اى! زيرا عليرغم گذشت نوزده سال از اين فاجعه ملى و موانع ايجاد شده توسط حاكميت نه تنها هنوز انگيزه اش را از دست نداده است بلكه همچنان پافشارى مى كند كه با توجه به اعترافات قاتلان مبنى بر اينكه حذف مخالفان سياسى از وظايف سازمانى اشان بوده است و اين قربانيان تنها موارد آنها نبوده اند بايد پرونده مجددا بصورت عادلانه مورد دادرسى قرار گيرد.


✳️ بازنگرى و طرح مجدد اين پرونده ملى دليل اصلى وحشت حاكمان جمهورى اسلامى است زيرا در اينصورت نه تنها پاى آمران زنده اما مسئوليت گريز به پرونده باز خواهد شد بلكه ابعاد آن به قتل ساير دگرانديشان از مسيحيان، بهائيان، اهل سنت و مخالفان سياسى و حتى سليقه اى (مانند احمد خمينى) نيز گسترش خواهد يافت و براى همگان معلوم خواهد شد كه چگونه در مقطعى از زمان ماموريت اصلى وزارت اطلاعات جمهورى اسلامى حذف فيزيكى با توجيه شرعى و قتل قربتاً الى الله بوده است، ماموريتى كه كه نه تنها خودسرانه - آنگونه كه در اطلاعيه وزارت اطلاعات در سال ١٣٧٧در توجيه اين قتلها بيان شده بود- بلكه كاملا با برنامه ريزى و أهداف از پيش تعيين شده انجام مى شده است. 

۱۳۹۰ بهمن ۱۸, سه‌شنبه

تحريم فعال انتخابات مجلس نهم به چه معناست ؟

میزگرد بررسی انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی و مساله تحریم فعال آن با حضور آقای دکتر محمد علی توفیقی روزنامه نگار وعضو سابق سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و آقای بهروز خلیق مسوول هیئت سیاسی اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

۱۳۹۰ بهمن ۹, یکشنبه

آیا حصر خانگی به نفع موسوی و کروبی بود؟

  • یکشنبه 29 ژانویه 2012
آیا حصر خانگی به نفع موسوی و کروبی بود؟
DR

«اگر من جای آقایان موسوی و کروبی بودم ترجیح می دادم در بازداشت خانگی باشم. بازداشت رهبران جنبش سبز به نفعشان بود. اگر حکومت آن‌ها را بازداشت نمی‌کرد از سطح رهبران سیاسی به دو فعال سیاسی تقلیل پیدا می‌کردند.» این اظهارنظری است از رضا علیجانی که محمدعلی توفیقی و محمدرضا یزدان‌پناه در مخالفت با او می‌گویند به حصر رفتن آن‌ها به نفع حاکمیت بوده و باعث بروز ضعف و دوشقه شدن جنبش سبز شده است.

نوشته: رضا ولی‌زاده

بازداشت خانگی آقایان میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همسرانشان در آستانۀ یک سالگی است.
حصر آن‌ها از کجا آغاز شد؟
سال گذشته میرحسین موسوی و مهدی کروبی از مردم دعوت کردند تا روز ۲۵ بهمن برای اعلام همبستگی با انقلابیون مصر و تونس در یک راهپیمایی شرکت کنند و آن راهپیمایی به تظاهراتی علیه حاکمیت جمهوری اسلامی تبدیل شد.
حصر خانگی موسوی و کروبی هم از‌‌ همان روز ۲۵ بهمن آغاز شد.
احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان نیز در خطبه‌های نماز جمعه از قوه قضاییه خواست تا تمامی ارتباط آن‌ها را با مردم قطع کنند.
در تاریخ ۹ اسفند سایت کلمه اعلام کرد میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همچنین همسران ایشان یعنی زهرا رهنورد و فاطمه کروبی دستگیر شده‌ و به زندان حشمتیه تهران منتقل شده‌اند.
اما غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوۀ قضاییه این خبر را تکذیب کرد. و البته بعد‌ها سایت کلمه و مشاوران رهبران جنبش سبز هم این خبر را تکذیب کردند.
شورای هماهنگی راه سبز امید هم از مردم دعوت کرده بود تا روز دهم اسفند به خیابان‌ها بیایند و به ادامۀ حصر خانگی رهبران جنبش و همسرانشان اعتراض کنند. مردم هم به غیر از تهران در برخی شهر‌ها به خیابان آمدند اما حضور آن‌ها با سرکوب نیروهای امنیتی روبه رو شد.
اکنون حصر خانگی رهبران جنبش در حالی به سالگرد خود نزدیک می‌شود که یک تماس نا‌شناس با فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد از تصمیم برای شیمی درمانی آن‌ها خبر می‌دهد.
در آخرین واکنش به حصر خانگی میرحسین موسوی، کروبی و همسرانشان ۳۹ زندانی سیاسی در بیانیه‌ای از مردم خواسته‌اند تا از هیچ کوششی برای پیگیری آزادی رهبران محبوس جنبش سبز در بهمن ماه جاری دریغ نکنند.
در این بخش از میزگرد زمینه‌ها و زمانه‌ها بازداشت خانگی رهبران جنبش سبز و همسرانشان را در یک سال گذشته با آقایان رضا علیجانی، روزنامه نگار، پژوهشگر و تحلیل گر سیاسی، محمدعلی توفیقی روزنامه نگار و عضو سابق شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و محمدرضا یزدان پناه، روزنامه نگار، بررسی کردیم.

بعد از حصر آقایان کروبی و موسوی برخی سایت های وابسته به حاکمیت تیتر زدند: «موسوی و کروبی دستگیر شدند اما ایران قیامت نشد» میهمان میزگرد هم به همین پرسش پاسخ دادند: چرا بعد از دستگیری رهبران جنبش ایران قیامت نشد؟

رضا علیجانی، روزنامه‌نگار، پژوهشگر و فعال ملی مذهبی در پاسخ به این پرسش گفت: «بازداشت رهبران جنبش سبز در مقطعی صورت گرفت که جنبش به سمت یک حالت قفل شدگی داشت پیش می رفت و به دوران افول خود نزدیک می شد. اگر این حصر خانگی قبل تر اتفاق می افتاد می با واکنش های بسیاری مواجه می شد. این حصر را نباید به صورت جداگانه بلکه باید در فرایند کل جنبش باید تحلیل بکنیم و آن را در قالب سوال کلی تری با این عنوان تحلیل کنیم که: چرا جنبش سبز به نتیجه نرسید؟ یا چرا فعالیت خیابانی جنبش از حالت خطی به نقطه چین تبدیل شد؟»

محمدعلی توفیقی، عضو سابق سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و مشاور اسبق استاندار کردستان نیز معتقد است: هوشمندی و تبدیر حاکمیت توانست جنبش را دچار سکون و زمین گیری کند و هم موضوع بازداشت رهبران را با خبررسانی نادرست و تحریف شده مشمول مرور زمان و فراموشی کند. اگر دقت کنید حتی حاکمیت امروز نپذیرفته که رهبران جنبش را بازداشت کرده و ادعا می کند رهبران جنبش خودشان خواسته اند تا برای محافظت آن ها را در شرایط ویژه ای قرار دهیم.»

محمدرضا یزدان پناه، روزنامه‌نگار فعال در سایت روزآنلاین دربارۀ علت شکل نگرفتن اعتراض های جدی در قبال بازداشت خانگی آقایان موسوی و کروبی گفت: «وقتی مأموران امنیتی داشتند دور منزل آقای موسوی دیوار می کشیدند، مردم معترض چند خیابان آن طرف تر با عدۀ دیگری از مأموران امنیتی درگیر بودند. این خود شاید نمادی از بی هدفی تجمع های خیابانی جنبش سبز به ویژه پس از روز قدس بود. تجمع هایی که هیچ استراتژی و هدف مشخصی نداشت و شکل نگرفتن اعتراض‌های بزرگ در قبال بازداشت آقایان موسوی و کروبی را هم باید در همین چاچوب نقص در رهبری و طراحی استراتژی اعتراض های خیابانی دید.»

اما نبود رهبران جنبش سبز و قطع ارتباط آن ها در یک سال گذشته چه تأثیری بر روند فعالیت جنبش گذاشت؟ آیا این تأثیر منفی بود؟

رضا علیجانی در پاسخ به این پرسش توضیح داد: «از یک منظر حتی فکر می کنم این حصر به نفع رهبران جنبش سبز بود. در شرایطی که یک جنبش روبه افول است، رهبر آن در سطح یک فعال سیاسی تقلیل می یابد که در چنین شرایطی زندان برای او بهتر از زمانی است که آزاد است و کاری هم نمی تواند انجام بدهد. به لحاظ وجودی و آرامش درونی یک فعال سیاسی اکتیو که به ویژه در جایگاه رهبری یک جریان قرار گرفته باشد اگر کاری در بیرون نتواند انجام بدهد زندان برای او بهتر از آزادی است. اگر حاکمیت، رهبران جنبش را در حصر قرار نمی داد در درازمدت (نه در کوتاه مدت) تصمیم هوشمندانه تری بود ورهبران جنبش رفته رفته از سطح رهبر به یک شخصیت و چهرۀ سیاسی تبدیل می شدند، یعنی همان روندی که آقای خاتمی طی کرد.»

علیجانی ادامه داد: «اما به نظرم با در حصر قرار دادند حکومت کمک بزرگی به آقای موسوی و کروبی کرد. اما ضربه ای که به جنبش سبز وارد کرد این بود که حرکت جنبش داشت از حالت خطی به حالت نقطه چینی تبدیل می شد. اگر این رهبران در حصر نبودند می توانستند سر بزنگاه ها یک تنگلر و انگیزشی برای جنبش ایجاد کنند. این که این انگیزش ها تا چه حد موثر بود و فایده داشت را نمی توان با قاطعیت گفت. آیا همان مشکلی که بعدا شورای هماهنگی با آن مواجه شد که فراخوان به تظاهرات می داد و استقبالی صورت نمی گرفت آیا برای آقایان موسوی و کروبی هم به وجود می آمد نکته ای است که نمی توان با قاطعیت در مورد آن نظر داد.»
این فعال ملی مذهبی تأکید کرد: «قطعا شأن و جایگاه و رابطۀ عاطفی رهبران جنبش سبز با بدنۀ جنبش متفاوت از شورای هماهنگی راه سبز امید است که بیشتر در قامت یک حزب عمل کرده و در قامت یک شورای هماهنگی یا جبهه موفق نبوده است. شاید آقای موسوی و کروبی هم خیلی سرنوشت متفاوتی پیدا نمی کردند. از این منظر فکر می کنم در حصر قرار دادن رهبران جنبش سبز بیشتر به ضرر حاکمیت بود تا آقایان موسوی و کروبی. حتی اگر جنبه های اجتماعی آثار حصر رهبران جنبش را کنار بگذاریم به لحاظ آرامش روانی و اخلاقی من اگر جای آقای موسوی و کروبی بودم دوست داشتم همین اتفاق برایم بیفتد؟»

محمدعلی توفیقی برخلاف رضا علیجانی معتقد است: «به نظر من بازداشت رهبران بیشتر به نفع جمهوری اسلامی و به نفع تداوم استبداد و حفظ وضعیت موجود بوده است. رهبران جنبش اگر در حصر قرار نمی گرفتند و ارتباطشان با بدنۀ اجتماع قطع نمی شد قطعا رابطۀ بهتری از آن چه امروز از طریق شورای هماهنگی و نمایندگان رسمی آن ها، با بدنۀ جامعه دارند می داشتند. حاکمیت به خاطر تأثیر و نفوذ آن ها بر شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور به حصرشان دست زد. آن ها را حصر کرده چون می خواهد انتخابات دیگری برگزار کند. حضور آقایان کروبی و موسوی می توانست نقشۀ حاکمیت را برای برگزاری یک انتخابات فرمایشی دیگر برهم زند. امروز باید از آن هایی که بیرون هستند و ادعای رهبری جنبش را دارند پرسید که چه کرده اند و چه می توانسته اند بکنند؟»

یزدان پناه نیز در اظهار نظری نزدیک به محمدعلی توفیقی گفت: «برای پاسخ به این سوال باید ابتدا پرسید آقایان موسوی و کروبی در عمل به عنوان رهبران جنبش سبز مشغول چه کاری بودند؟ آن ها رسما در مقابل قدرت مرکزی و رهبر ایران ایستاده بودند و این می توانست برای مشروعیت چنین قدرت مطلقه ای خطرناک باشد. از آن جا که آقایان کروبی و موسوی تمامی مطالبات اقشار رادیکالتر جنبش را نمایندگی نمی کردند اما به واسطۀ ایستادن در مقابل شخص آقای خامنه ای موفق شده بودند حمایت کلیت جنبش سبز و حتی اپوزیسیون قدیمی خارج از ایران را هم به دست بیاورند.»
او اضافه کرد: «حکومت و نهاد یا فردی که حصر آقایان کروبی و موسوی را طراحی کرده بود از قرار معلوم می دانست در نبود آقایان موسوی و کروبی افراد و گروه هایی میدان دار جنبش سبز می شوند که به شکل بالقوه و تاریخی توانایی دو شقه کردن جنبش سبز را داشتند. افرادی که گفتمان جنبش اصلاح طلبی را نمایندگی می کردند واساسا عملکرد آن ها کمترین هماهنگی و سنخیت را با کلیت جنبش سبز و موضع و عملکرد آقایان کروبی و موسوی داشت. این اتفاق در بلندمدت نه تنها توانست انرژی جنبشی معترضان را کاملا محدود کند بلکه در نهایت باعث شد در غیاب آقایان کروبی و موسوی کسانی به عنوان نمایندگان جنبش مطرح شوند که از ابتدا سنخیتی با جنبش سبز و مطالبات مشخص آن نداشتند.»

اما در نبود رهبران جنبش سبز عملکرد شورای هماهنگی راه سبز امید، مشاوران آقایان موسوی و کروبی و همچنین دیگر افرادی که نقش نمایندگان گفتمان سیاسی رهبران جنبش سبز را نمایندگی می کردند در یک سال گذشته چگونه بود؟ آیا کارنامۀ کاری آن ها قابل دفاع است؟

رضا علیجانی در پاسخ به این پرسش توضیح داد: «شورای هماهنگی در قالب یک حزب در حدی که الان در کشور انرژی جنبشی وجود دارد عملکردش در همان حد بوده و موفق بوده؛ اما در قالب جنبش متکثر سبز و شورای هماهنگی که باید جبهه ای عمل کند موفق نبوده است و این برمی گردد به آن رهبری جنبش از سوی آقایان موسوی و کروبی. به نظر من جنبش یک حرکتی بود که کمتر دارای رهبری بود و آقای کروبی و موسوی همیشه پشت سر جنبش حرکت می کردند نه جلوی جنبش.»
علیجانی افزود: «به تعبیر یکی از رهبران سیاسی کشور که از نزدیکان آقای موسوی و کروبی است آقای موسوی مانند یک نقاش پست مدرن می خواست عمل کند که می خواست رنگ را روی تابلو بپاشد و خودش رنگ بگیرد، خودش طرح بگیرد و نگاه پست مدرنی به سیاست داشت. در حالی که جامعۀ ما یک جامعۀ در حال گذار بود. در جامعه ای که نهاد حزبی و صنفی و اتحادیه های شغلی و کاری نداریم، بحث شبکه های افقی مانند بحث های پست مدرنی است که وارد جامعه ای می شود که به لحاظ تشکیلاتی عقب مانده و در حال گذار است.»
این روزنامه نگار با تأکید بر این که نقص مدیریتی در سطح رهبری جنبش از آغاز وجود داشته گفت: «همین نقص به شورای هماهنگی و کسان دیگری که ادعای رهبری جنبش را دارند منتقل شد که اصلی ترین ایراد آن یک رهبری پسینی است.»

محمدعلی توفیقی نیز پاسخ داد: «شورای هماهنگی راه سبز امید، تنها بخشی از جنبش سبز است و نمی توانیم جنبش را به این شورا محدود کنیم. متأسفانه شورا از زمانی که به وجود آمده نه تعریف آن مشخص است و نه اعضای آن و وقتی تشکیلاتی است که از یک عملکرد شفاف برخوردار نیست نمی توانیم به سادگی آن را نقد کنیم. اما اگر بپرسیم توانسته اند گفتمان رهبران جنبش سبز را نمایندگی کنند یا خیر؟ به نظرم باید پاسخ داد: خیر! در سازماندهی تجمع های مردمی برای اعتراض به رهبران جنبش هم ناموفق بوده اما توانسته در سطح بین المللی گفتمان آقای موسوی وکروبی را مطرح کنند.»

محمدرضا یزدان پناه هم در پاسخ به پرسش مطرح شده گفت: «قبل از انتخابات یک همکاری خوب بین آقایان کروبی و موسوی وجود داشت که تا پیش از حصر ادامه داشت اما بعد از حصر آن ها، مجموعه هایی که مواضع این دو را نمایندگی می کردند می توان گفت رابطه شان تقریبا قطع شد. این رابطه ای که الان بین اقای امیرارجمند به عنوان مشاور آقای موسوی و آقای مجتبی واحدی به عنوان مشاور مهدی کروبی وجود دارد نمونۀ روشنی است که می توان گفت اساسا هیچ رابطه ای میان آن ها وجود ندارد .»
او تأکید کرد: «جنبش سبز جنبشی بود که تئوری ناپاک خودی و غیرخودی را به شکل گسترده ای در میان اهالی آن از بین برد؛ اما متأسفم که پس از حصر که نگاه همه جانبه و وسیع رهبران جنبش را از روی جنبش برداشت، تئوری خودی و غیرخودی به فضای سیاسی و رسانه ای و به میان بدنۀ جنبش سبز بازگشت.»

براي شنيدن اينجا را كليك كنيد

۱۳۹۰ دی ۲۹, پنجشنبه

سردترین انتخابات جمهوری اسلامی در میان اقلیت‌های قومی

گزارش دويچه وله از انتخابات مجلس نهم

بسیاری از نامزدهای انتخاباتی دوره‌ی نهم مجلس شورای اسلامی که گرایش‌های انتقاد‌آمیزی داشتند، رد صلاحیت شدند. حذف نام داوطلبان نمایندگی مجلس به‌ویژه در نواحی و مناطق قومی کشور بیشتر بوده است. رد صلاحیت شدگان چه می‌گویند؟

آمار دقیقی از تعداد رد صلاحیت شدگان نامزدهای انتخابات مجلس نهم وجود ندارد، اما نام برخی از شخصیت‌های منتقد و معروف در میان آن‌ها به چشم می‌خورد. رد صلاحیت شدگان بویژه در میان نامزدهای مناطق قومی بیشتر بوده اند. دراستان‌های کرد‌نشین ایران به رغم تحریم اصلاح طلبان و احزاب عمده‌ی سیاسی کرد، نامزدهای "جبهه متحد کرد" برای انتخابات مجلس نهم ثبت‌نام کردند، اما صلاحیت آن‌ها نیز تائید نشد.

دلایل رد صلاحیت نامزدهای انتخاباتی چه بود؟

عبدالله سهرابی نماینده‌ی دوره ششم مجلس که این‌باراز سوی جبهه متحد کرد از مریوان و سروآباد ثبت نام کرده بود، درباره‌ی دلایل رد صلاحیت خود می‌گوید: «به استناد بند ۳ ماده ۳۰ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی صلاحیت من رد شد. بند ۳ به وابستگی نامزدها به احزاب و گروه‌های غيرقانونی مربوط است. حال من عضو كدام حزب و گروه غيرقانونی بوده‌ام، معلوم نيست وخودم هم خبرندارم».

آقای سهرابی ادامه می‌دهد: «انتخابات ایران در یک فضای بسته و در دو مرحله اجرائی و نظارتی و تحت شرایط نظارت استصوابی انجام می‌گیرد. اما تبعیض، فشار و محدودیت برای اقلیت کرد به دلیل شرایط سیاسی، منطقه‌ای، تاریخی وهمچنین مطالبات سیاسی که این اقلیت قومی دارد، بیشتر است. در حقیقت فضای بسته سیاسی - امنیتی در کردستان نسبت به نقاط دیگرمحسوس‌تر است. درنتیجه روی افرادی مثل من که مطالبات سیاسی و مدنی مردم را مطرح می‌کنند، حساسیت بیشتری وجود دارد و چنین نامزدهائی در دوره‌های متمادی حذف می‌شوند».

چرا برای انتخابات ثبت نام کردید؟

از پیش روشن بود که نامزدهای انتخاباتی جبهه متحد کرد رد صلاحیت خواهند شد. با این‌همه آن‌ها در انتخابات نهم ثبت نام کردند. دلیل آن‌ها چه بود؟

محمدعلی توفیقی، مشاور پیشین استاندار کردستانمحمدعلی توفیقی، مشاور پیشین استاندار کردستانعبدالله سهرابی در پاسخ این پرسش می‌گوید: «اپوزسیون داخلی، خارجی و تشکل‌های مدنی به‌طور آشکار و پنهان، مستقیم و غیرمستقیم انتخابات مجلس را تحریم کردند. با این وجود ما به‌عنوان فعالان سیاسی و مدنی و اعضای تشکل جهبه متحد کرد در تهران و کردستان، از آنجا که اعتقاد داریم روش‌های سیاسی و مدنی اصولی‌ترین و دمکراتیک‌ترین راه برای تحقق مطالبات هستند، تصمیم گرفتیم در انتخابات شرکت کنیم. ما در شرایط تحریم مشارکت کردیم و بابت همین مسئله مورد انتقاد جریانات مختلف سیاسی قرار گرفتیم، اما بازهم رد صلاحیت شدیم».

نامزد انتحابات مجلس: خوشحالم رد شدم

این نامزد انتخاباتی رد صلاحیت شده از جبهه متحد کرد در گفتگو با دویچه وله تاکید می‌کند که به‌خاطر رهائی از « پروسه‌ی انتخاباتی غير آزاد وغير‌دمکراتیک» خوشحال است.

وی در این رابطه اشاره می‌کند: «تحت چنین شرایطی با احساس مسئولیت به مردم هزینه‌ها را پذیرفتم تا نقشی در روند سیاسی و در پارلمان داشته باشم. اکنون خوشحالم که خودشان این بار را از دوش من برداشتند و باعث شدند که از پروسه این انتخابات غیر دمکراتیک کنار بروم . من حتی اعترض هم نکردم و باعث خوشحالی من هم شد.»

اصلاح طلبان انتخابات را تحریم کردند

دکتر محمد علی توفیقی، روزنامه نگار، عضو سابق شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و عضو پیشین "شورای هماهنگی اصلاح طلبان کرد" می‌گوید، پس از وقایع ۱۳۸۸ اصلاح طلب‌ها بطور کامل از صحنه سیاست رسمی ایران حذف شدند ولی اصول‌گراها به خاطر "بازار گرم انتخاباتی" می‌خواهند یک نمایشی از حضور اصلاح طلبان را داشته باشند. اصلاح طلبان به صورت رسمی در انتخابات نیستند و کسانی هم که خودشان را اصلاح طلب معرفی کنند و یا بخواهند اصلاح طلب جابزنند، موفق نخواهند شد وانتخابات دوقطبی نمی‌شود.

اکبر اعلمی، نماینده رد صلاحیت شده تبریزاکبر اعلمی، نامزد رد صلاحیت شده تبریزجمهوری اسلامی و ساختار مجلس بنظر توفیقی پاسخگوی مطالبات ملیت‌های ساکن کشور نیست و آن‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد. عضو پیشین شورای هماهنگی اصلاح طلبان کرد ادامه می‌دهد: «من به نمایندگی از اصلاح طلبان کرد صحبت نمی‌کنم. به‌عنوان یک کارشناس مسائل کردستان صحبت می‌کنم. چون آن جریان نماینده رسمی ندارد و بیانیه‌های آن را می‌توان در "سایت‌های سبز" مطالعه کرد، شورای هماهنگی اصلاح طلبان کرد، رسما اعلام کرده که کاندیدایی برای انتخابات ندارد و حمایتی از کاندیداها در ۴ استان کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام نمی‌کند».

مشارکت مردم در مناطق قومی کمتر خواهد بود

دکتر محمد علی توفیقی مشاور پیشین استاندار کردستان پیش‌بینی می‌کند مشارکت مردم در انتخابات مجلس در مناطق قومی به‌ویژه در کردستان بسیار پائین خواهد بود. وی درباره دلایل آن چنین توضیح می‌دهد: «مردمی که در کردستان و سیستان و بلوچستان زندگی می‌کنند مطالباتی داشتند که به هیچ وجه به آن‌ها پاسخ داده نشده است. از جمله رفع تبعیض‌های قومی، مذهبی، برخورداری از حقوق برابر با سایر شهروندان ایرانی و توسعه اقتصادی مناطق آن‌ها. این مطالبات آن‌ها برآورده نشده و وضعیتشان بدتر شده است».

توفیقی همچنین اشاره می‌کند: «براساس آمار سال ۱۳۹۰ وزارت بهداشت امید به زندگی، به‌عنوان شاخص بسیار مهم توسعه اقتصادی و فرهنگی، در دو استان کردستان و سیستان و بلوچستان از همه جا پائین‌تراست. این نشان می‌دهد که نه تنها مطالبات مردم برآورده نشده، بلکه وضعیت بدتر شده و دلایلی برای توجیه شرکت در انتخابات وجود ندارد».

توفیقی همچنین بر این باور است که انتخابات مهندسی شده و پس از وقایع انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ موضوع انتخابات دیگر مفهومی ندارد. وی پیش‌بینی می‌کند به دلیل تحریم احزاب کردی و اصلاح طلبان کرد، مشارکت مردم در انتخابات مجلس نهم بسیار پائین خواهد بود».

به عقید‌ه‌ی عبدالله سهرابی، نامز رد صلاحیت شده «اگرمجلس یکدست و از یک تفکر خاص باشد، نباید انتظار حل مشکلات اقلیت‌های قومی و دینی را داشته باشیم». اوهم پیش بینی می‌کند در قیاس با دوره‌های پیشین مشارکت مردم در انتخابات این‌بار کمتر خواهد بود.

طاهر شیرمحمدی
تحریریه: جواد طالعی

۱۳۹۰ دی ۲۸, چهارشنبه

كردستان ايران، انتخابات مجلس نهم ( بخش چهارم)

حضور در برنامه افق تلويزيون صداي آمريكا

كردستان ايران، انتخابات مجلس نهم (بخش سوم)

حضور در برنامه افق تلويزيون صداي آمريكا

كردستان ايران، انتخابات مجلس نهم (بخش دوم)

حضور در برنامه افق تلويزيون صداي آمريكا

كردستان ايران، انتخابات مجلس نهم ( بخش نخست)

حضور در برنامه افق تلويزيون صداي آمريكا

۱۳۹۰ آذر ۴, جمعه

بررسي شكاف ها در جمهوري اسلامي

شركت در برنامه زنده ساعت ششم راديو فردا
شكاف ها در جناح هاي حاكم جمهوري اسلامي
بررسي موردي، حمله نيروهاي دادستاني تهران براي بازداشت علي اكبرجوانفكرمشاور رسانه اي محموداحمدي نژاد

۱۳۹۰ آبان ۱۱, چهارشنبه

سرنوشت احمدی نژاد


برنامه صفحه دو این هفته تلویزیون فارسی بی بی سی به بررسی طرح سوال مجلس ایران از احمدی نژاد اختصاص داشت. مهمانان این برنامه، رجبعلی مزروعی نماینده سابق مجلس و محمدعلی توفیقی روزنامه نگار بودند.

۱۳۹۰ آبان ۱, یکشنبه

چشم‌انداز محتمل طرح سؤال از احمدی‌نژاد در مجلس

حضور احمدی‌نژاد در جلسه مشترک دولت و نمایندگان مجلس در تیر ماه ۸۹شركت
شركت در ميزگرد راديو فردا

طرح سؤال نمایندگان از رئیس جمهور پس از مدت‌ها معوق ماندن بار دیگر به یکی از موضوع‌های اصلی رسانه‌های ایران بدل شده است. این بار با طرح استعفای علی مطهری نماینده متنفذ تهران که طراح اصلی این سؤال بود و وعده محمدرضا باهنر نایب رئیس مجلس که گفته است در صورت حفظ حدنصاب این سؤال این هفته اعلام وصول می شود. بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران اعلام وصول چنین طرحی مستلزم امضای اولیه دست کم یک سوم نمایندگان است. هفتاد و سه نفر از آنها.

علی مطهری در استعفانامه خود گفته بود حتی اگر بنا بر ادعاها ۱۲ نماینده مجلس امضای خود را از پای این طرح برداشته باشند این طرح همچنان از امضاهای لازم برای اعلام وصول و اجرایی شدن برخوردار است. طرح سؤال از رئیس جمهور چند ماه پیش زمانی که اختلاف میان رئیس جمهور و رهبر بالا گرفته بود صد امضا با خود داشت اما در آن زمان گفته شد که مسئولان ارشد نظام طرح چنین سؤالی را به مصلحت نمی دانند.

احتمال اعلام وصول این طرح در این هفته همزمان است با تشدید حملات منتقدان اصولگرای دولت در مجلس از محمود احمدی نژاد و جریان فکری همراه با او که این روزها با عنوان جریان انحرافی توصیف می شود. از جمله انتقاد هفته اخیر اسماعیل کوثری نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس که هفته گذشته گفته بود که اگر محمود احمدی نژاد امروز نامزد انتخابات خرداد ۱۳۸۸ بود به او رای نمی داد.

آیا این هفته مجلس شورای اسلامی شاهد طرح سؤال از رئیس جمهور خواهد بود؟ طرح احتمالی این سؤال چه تأثیری بر فضای رقابت های درونی اصولگرایان و نیز رقابت آنها با اصلاح طلبان خواهد داشت؟

اینها از جمله پرسش هایی است که با سه میهمان برنامه دیدگاه ها در میان گذاشته ایم. فاطمه گوارایی، از شورای فعالان ملی مذهبی در تهران، محمدعلی توفیقی عضو سابق شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران در پاریس و علیرضا حقیقی، تحلیلگر سیاسی در تورونتو.

دیدگاه‌ها: چشم‌انداز محتمل طرح سؤال از احمدی‌نژاد در مجلس


  • خانم فاطمه گوارایی، محمدرضا باهنر نایب رئیس مجلس با تأکید دوباره بر اینکه نه او و نه به گفته او «بزرگان نظام» طرح سؤال از رئیس جمهور را به مصلحت نمی دانند گفته که در صورت حفظ حدنصاب سؤال نمایندگان از رئیس جمهور در این هفته اعلام وصول می شود. گفته‌های محمدرضا باهنر را شما چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا برای اولین بار در سه دهه اخیر افکار عمومی ایران شاهد به چالش کشیده شدن رئیس جمهور از سوی نمایندگان در قالب طرح سؤال خواهد بود؟

فاطمه گوارایی: این مسئله کاملاً مرتبط است با این که ... لازم برای طرح سؤال در مجلس از سوی بالاترین مقامات نظام به مجلس داده شده باشد. متأسفانه این مجلس یکی از فرمایشی ترین مجلس های طول ادوار وجود پدیده‌ای به نام قوه مقننه در ایران است. بارها مسئله طرح سؤال از رئیس جمهور مطرح شده و بارها ابراز مخالفت‌هایی که از سوی محافل نزدیک به بالاترین مقامهای نظام مطرح می شود این مسئله هم منتفی شده.

الان ابعاد این مسئله با استعفای آقای مطهری یک ذره جدی‌تر شده و ایشان اعلام کرده عدم طرحش در مجلس به نشانه عدم استقلال است. من اتفاق رویداد خاصی را نمی بینم مگر اینکه اظهارات اخیر آقای مشایی یا عدم همراهی کامل ریاست قوه مجریه با بالاترین مقامات مملکت در رابطه با اتهامات در رابطه با دخالت ایران در ترور سفیر عربستان به وجود آمده بود و آن حد لازم از همراهی ریاست قوه مجریه با این مسئله دیده نشد در برخورد یا به تلاش هایی که در این شرایط برای همراهی همه قوای نظام در برابر شرایط بین‌المللی که در برابر ایران قرار گرفته از سوی قوه مجریه و ریاست جمهور دیده نمی شود همه اینها را روی هم بگذاریم شاید به این نقطه رسانده باشند که لازم باشد مثلا یک گرفتن گوشی برای دادن هشدار با طرح سؤال در مجلس به وجود آمده باشد.

هرچند که من خود این اتفاق را پدیده خیلی خاصی نمی دانم برای اینکه معتقدم ریاست قوه مجریه بارها نشان داده که می تواند این جریان را به ضد خودش تبدیل کند. یعنی مصاحبه و طرح سؤال و استیضاح شدن را به بازی که طرف مقابل شروع کرده و یا برخوردی که می خواهد انجام دهد بکشاند در نتیجه به آن هدفی که طراحان این مسئله در پیش گرفته اند نخواهد رسید. بنابراین من نتیجه خیلی مثبتی را چه در رابطه با طرح سؤال و چه در صورتی که حتی این اتفاق هم رخ بدهد معتقدم ام که اتفاق خیلی خاصی نخواهد افتاد و آقای احمدی نژاد توی این بازی با توجه به برگهای برنده ای که در دستشان دارند قضیه را به طرف مقابل واگذار نخواهند کرد.

  • آقای توفیقی، شما چه فکر می کنید؟ آقای باهنر در سخنان اخیرش در شرایطی بار دیگر بر نظر منفی آنچه بزرگان نظام نامیده در مورد طرح سؤال از رئیس جمهور پافشاری کرده بود که رهبر جمهوری اسلامی ایران هفته گذشته در جمع دانشگاهیان کرمانشاه تأکید کرده که رهبری نه حق دارد نه می تواند و نه قادر است در اختیارات قوای سه گانه دخالت کند مگر در جایی که به گفته او سیاستی به کج شدن راه انقلاب منجر شود. آیا این گفته ها را چراغ سبزی برای طرح سؤال از رئیس جمهور می شود ارزیابی کرد یا تصور می کنید همچنان ممکن است با نظر منفی رهبر جمهوری اسلامی ایران این موضوع در دستور کار قرار نگیرد؟

محمدعلی توفیقی: تصور می‌کنم که صحبت‌هایی که آقای باهنر در زمینه دانشگاهیان مشهد مطرح کرده آنجایی که به بحث سؤال از رئیس جمهور می پردازد بیشتر به مقدمات طرح این سؤال بر می گردد. دوسال پیش بوده زمانی که آقای مطهری در سال ۸۸ برای اولین بار طرح سؤال را مطرح کرد آقای باهنر توضیح داد که گفته شده به مصلحت نیست و مواردی از این دست. در حالی که در طول دو سال گذشته ما شاهد وقایعی بودیم که به طور عمده‌ای فاکتورها و متغیرهای صحنه سیاست و قدرتی که امروز دست فقیهان حاکم در ایران هستش دچار تغییرات جدی کرده.

امروزه صحبت از آن هست که بسیاری از حامیان گذشته احمدی نژاد آن حمایتی را که از او داشتند دیگر ندارند. حتی به طور صریح چند روز پیش آقای کوثری مصاحبه‌ای که کرد خبرنگاری از ایشان پرسید که اگر دوباره رأی‌گیری می‌شد شما رأی می‌دادید به آقای احمدی‌نژاد یا نه، ایشان گفتند نه من این رأی را نمی دادم. یا به طور واضح‌تر آقای مصباح که جزو تئوریسین‌های تیم احمدی‌نژاد به حساب می‌آمد امروز به طور واضح و مشخصی حمایت و وضعیتی را که در گذشته نسبت به آقای احمدی‌نژاد داشتند تغییر دادند.

بنابراین من تصور می‌کنم که صحنه فعلی متغیرهایی که در ایران وجود دارد زمینه سؤال کردن از احمدی‌نژاد را فراهم کرده. اگرچه رهبر جمهوری اسلامی و جناح حاکم بسیار تمایل دارند که احمدی‌نژاد این دوره را به سلامت در شرایط نرمال و طبیعی طی کند و به قول خودشان بیشتر از این شلوغ‌کاری نکند، اما در عین حال تمایل دارند که یک احمدی‌نژاد تضعیف شده و کاهش یافته از نظر پایگاه اجتماعی به انتهای دوره برسد که به نظر من یکی از مهم‌ترین مواردی که می‌تواند این پروژه را تکمیل کند طرح سؤال است.

به خاطر اینکه اساساً آقای مطهری دلیل اصلی استعفای خودش را مطرح نشدن طرح سؤال اعلام کرده و از آن طرف در خود استعفانامه هم توضیح داده که نامه ای به رهبر انقلاب نوشته و از او خواسته که نظرش را در این مورد اعلام کند و چون نظری اعلام نکرده بنابراین آقای مطهری در همانجا به صراحت اعلام کرده که نظر رهبر نظام مبتنی بر رضایت یا حداقل بی‌نظری است.

از سوی دیگر همانطور که شما اشاره کردید در سفر کرمانشاه آقای خامنه‌ای این موضوع را مطرح کردند که رهبر در امور قوا دخالت نمی‌کند که البته همه می‌دانند که رهبر تنها در مواردی دخالت نمی‌کند که قوا تأمین‌کننده نظرات او باشد. بنابراین من تصور می‌کنم که اگر صحبت‌های اخیر آقای خامنه‌ای را پاسخی به سؤال آقای مطهری که در استعفانامه‌اش مطرح کرده بدانیم می‌شود این گونه تلقی کرد که رهبر جمهوری اسلامی چراغ سبز را برای طرح سؤال از احمدی‌نژاد که می تواند زمینه‌ساز تضعیف او در انتهای دوره ریاست جمهوری باشد اعلام کرده بنابراین به نظر می‌رسد که در همین هفته طرح سؤال از احمدی‌نژاد اعلام وصول و به صحن مجلس کشیده خواهد شد.

  • آقای حقیقی،‌ به نظر شما تا چه حد سرنوشت دولت محمود احمدی‌نژاد در دو سال باقی مانده تا انتخابات ریاست جمهوری بعدی به مسایلی مثل طرح سؤال نمایندگان از رئیس جمهور گره خورده؟ آیا ممکن است پیامد طرح چنین سؤال یا حتی مستقل از آن رخدادها به سمتی پیش برود که دولت احمدی نژاد نتواند دوره چهارساله قانونی‌اش را به پایان ببرد؟

علیرضا حقیقی: فاکتورهای زیادی در صحن سیاسی ایران دارد عمر دولت محمود احمدی‌نژاد را کوتاه می‌کند. تیم آقای احمدی‌نژاد و مشایی دارند زمان می‌خرند تا بتوانند از این جذر و مد سیاسی جان سالم به در ببرند. آنها روی چند تا فاکتور سرمایه‌گذاری کرده‌اند. یکی فاکتوری که جریان پیشگو یا رمال یا هرچیزی که به آنها بشارت داده‌اند که احتمالاً تا پایان دوره آقای احمدی‌نژاد رهبری یعنی نیروهای مخالف شما در قید حیات نیستند که بتوانند مانع و رادعی شوند برای تداوم قدرت دولت احمدی نژاد.

اینها از نظر ایدئولوژیک معتقدند باید چوب این دولت را به دست امام زمان بدهند که در صحنه حاضر است. به دولت بعدی که تداوم امام زمان است و اعتقاد ایدئولوژیک دارد. نکته بعدی هم ایجاد یک درگیری و تنش است میان ایران و قدرت‌های بزرگ که می‌بینیم زمینه‌هایش الان با مسئله عربستان آماده می‌شود. آن هم موضوعی است که می‌تواند در این درگیری جناحی فضایی بدهد که جان سالم به در ببرند.

اگر این فاکتورها رخ ندهد در حال حاضر به نظر می‌رسد روز به روز اکثر نهادهای قدرت و جناح‌های اصولگرا همه به این نتیجه رسیده‌اند که هر یک روز ادامه تداوم قدرت احمدی‌نژاد از جنبه بین‌المللی و داخلی به ویژه در حوزه اقتصادی و مسایل مختلف ضررهای زیادی را متوجه آینده نظام می‌کند. سرعتی که جناح آقای مشایی- احمدی‌نژاد برای تأمین منابع مالی برای آینده خودش از طریق دست‌اندازی به بودجه‌های دولتی و یا مواردی مانند امیرخسروی انجام داده آنها را به شدت نگران کرده که غولی ایجاد می‌شود که ممکن است نتوانند با آن مواجه شوند.

مضافاً اینکه اسناد و اطلاعاتی از سوی این جناح خارج شده و حتی ممکن است به خارج از کشور برده شده باشد که بتواند برخورد کند اگر مجلس یا جناح دیگر بخواهند علیه کلیت دولت اقدام کنند. در مجموع به نظر می‌رسد آنها دارند پروژه damage control را اجرا می‌کنند به این مفهوم که بتوانند اگر دولت بخواهد تغییر کند چگونه می‌توانند تبعاتش را کنترل کنند.

طرح سؤال از رئیس جمهور و استیضاح وزیر اقتصاد دو زمینه را فراهم می‌کند که بتوانند این تست را در گام‌های اول مورد ارزیابی قرار دهند. علاوه بر این نباید یادمان برود که نمایندگان مجلس خودشان هم بازیگر سیاسی هستند.

من با نظر آقای توفیقی موافق نیستم. نمایندگان مجلس در یک جاهایی که به ویژه منفعت خودشان هست می‌توانند بازی شخصی انجام دهند. انتخابات مجلس که دارد پیش می‌آید بخشی از این نمایندگان ممکن است از صحنه سیاسی حذف شوند. بنابراین طبیعی است که اگر احساس کنند دولت احمدی‌نژاد نقش کلیدی دارد برای حذف آنها می‌توانند با پافشاری خودشان برای طرح سؤال تغییری یا فضای جدیدی را در صحن سیاسی ایجاد کنند. چون در این صورت ممکن است دولت برود به سمت لابی کردن با این نمایندگان و بخواهد امتیازاتی به آنها بدهد که آنها طرح سؤال‌شان را پس بگیرند یا در موقعی که مسئله سؤال مطرح می‌شود استیضاح آقای احمدی‌نژاد با رأی منفی مواجه شود.

به هر حال در مورد آقای احمدی‌نژاد این تصور بود که ایشان کاره‌ای نیست و همه نقش‌ها را به نهادهای قدرت نسبت می‌دهند و بعد معلوم شد خود آقای احمدی‌نژاد بازیگر سیاسی است. به نظر من همه کسانی که در صحن سیاسی ایران حضور دارند می‌توانند نقش مستقل خودشان را هم ایفا کنند و این نقش می‌تواند در بازی کلی تأثیرگذار باشد.

  • بعد از سؤالی که الان از خانم گوارایی می‌خواهم بپرسم، آقای توفیقی می‌توانند به گفته‌های شما آقای حقیقی، واکنش نشان دهند. ولی حالا خانم گوارایی، در این میان از اردوگاه اصلاح‌طلبان در داخل کشور چه صدایی به گوش می‌رسد؟ آیا اصلاح‌طلبان از جمله در همین موضوع طرح سؤال از رئیس‌جمهور دستی در آتش اختلاف میان حامیان و منتقدان اصولگرای محمود احمدی‌نژاد دارند یا تماشاگر مناظره دو گروه رقیب خود می‌مانند؟

فاطمه گوارایی: بعد از فشارهای بسیاری که بر اصلاح‌طلبان بعد از انتخابات ۸۸ به وجود آمده البته این فشارها همواره بوده و ساز و شدتش در سال ۸۸ تغییر کرده. این فشارها نه تنها کاسته نشده که ادامه هم دارد. یعنی هم فشار بر رهبران جنبش سبز و بی‌خبری از آنها وجود دارد و هیچگونه تغییری در شرایط آنها داده نشده و همینطور در کسانی که به نوعی چهره‌های شاخص این جریان محسوب می‌شوند.

حتی در مواردی به انتقام‌گیری شخصی از بچه‌های جوانی که در زندان‌ها بر اصول‌شان پافشاری کردند و تن به خواسته‌های آنها ندادند با وارد آوردن ضربات شلاق و ایجاد رعب و وحشت عمومی در میان نسل جوان‌تر جنبش سبز ایفا کردند. بحث اصلی در اینجاست. به نظر من اصلاح‌طلبان در این بازی به هر حال نسبت‌هایی که با جناح‌های مختلف آنها برقرار کرد، داشتند و روابطی که داشتند این روابط و میزان صداقت و پایداری که بر روی حرف‌های آنها داشتند و عملکرد خود احمدی‌نژاد در طول این چند سال که اثباتی بر گفته‌های اصلاح‌طلبان بوده قطعاً در تشدید اختلاف‌های میان اصولگرایان و اختلافات میان جناح دولت و سایر جناح‌های در قدرت تأثیرگذار خواهد بود. ولی آن چیزی که ما شاهدش هستیم به طور مستقیم نقش دیده نمی‌شود.

چون اصلاح‌طلبان در این بازی فعلاً در کنار هستند یعنی نیروی عمده‌ای الان در بیرون از زندان و بیرون از حصار وجود ندارد که بخواهد صحنه معادلات و بازی را بالا پایین کند. در واقع آن چیزی که دارد روی می‌دهد الان در بطن و درون خود جریان اصولگراست و بازی هست که بر اساس کسب منافع بیشتر و قدرت بیشتر رخ داده و آنقدر این بازی شدید است و این قدرت گرفتن نهاد هست که حتی قبلاً اگر گفتند جریان فتنه دوباره سر برآورد با گفتن این حرف ممکن بود اینها دوباره به وحدت برسند یا این شرایط بین‌المللی که ایران از جوانب مختلف دارد تهدید می‌شود به نوعی عقب‌نشینی را در برخوردهای آنها با هم شاهد باشیم اساساً اینگونه نیست. نشان می‌دهد که جریان بازی قدرت در طیفی که الان از مدت‌ها انحصار قدرت را در اختیار خودش درآورده به لحاظ دست‌یابی به ابزارها و کانال های قدرت به مراحل خیلی خیلی خطرناکی نزدیک شده تا جایی که حتی منافع ملی و کشور که همه ما داریم در آن زندگی می‌کنیم در این رابطه اساساً فراموش شده و به کنار نهاده شده.

علاوه بر این من معتقدم که اصلاح‌طلبان در این بازی موتور نیروی محرکه جلوی صحنه نیستند بلکه کسب بیشتر قدرت و منابع و ابزار قدرت است که به عنوان موتور این اختلافات و درگیری‌ها را درون باند اقتدارگرایان و اصولگرایان کار می‌کند.

  • آقای توفیقی،‌ اول بگذارید به این نکته بپردازیم و بعد وقتی تمام شد آن نکته‌ای را آقای حقیقی مطرح کردند با شما در میان می‌گذارم. همانطور که محمدرضا باهنر هم تأکید کرده تا زمان اعلام وصول سؤال از رئیس‌جمهور نام‌های امضاکنندگان افشا نمی‌شود. از این رو مشخص نیست که آیا این سؤال تنها مورد حمایت منتقدان اصولگرای احمدی نژاد هست یا این که اصلاح‌طلبان هم از آن حمایت کردند؟ خانم گوارایی گفتند که اصلاح‌طلبان در اینجا نقش زیادی ندارند. شما حضور اصلاح‌طلبان را در مناقشه میان دو گروه اصول‌گرای حامی و منتقد محمود احمدی‌نژاد چطور ارزیابی می‌کنید؟

محمدعلی توفیقی: در مجلس همینگونه هست و می‌شود گفت نمایندگانی که تحت عنوان فراکسیون اقلیت یا اصلاح‌طلبان شناخته می‌شوند از قدرت تأثیرگذاری چندانی بر معادلات مجلس برخوردار نیستند و شاید هم اساساً یکی از دلایل اینکه خودشان تمایلی ندارند به اظهار نظر کردن یا موضع‌گیری در این زمینه‌ها بر می‌گردد به شناختی که از موقعیت یا جایگاه خودشان دارند و در عین حال توجیه‌شان این است که هرگونه موضع گیری یا صحبت علنی ما می‌تواند به اتحاد و همگرایی بیشتر بین اصولگرایان و در عین حال تثبیت وضعیت احمدی نژاد منجر شود.

البته به غیر از اینها مسایل دیگری هم می‌تواند مطرح باشد. اصلاح‌طلبانی که در مجلس هستند از حاشیه امن بسیار پایینی برخوردارند و درعین حال ممکن است مصلحت‌طلبی‌هایی به علت نزدیکی زمان انتخابات که باید از فیلتر تنگی به نام شورای نگهبان حداقل برای اصلاح‌طلبان عبور کنند می‌تواند در تصمیم‌گیری آنها و یا موضع‌گیری و اظهارنظرهایشان اثر بگذارد.

گرچه صحبت‌هایی است که تعدادی از نمایندگان اصلاح‌طلب مجلس این نامه سؤال از رئیس‌جمهور را امضا کرده‌اند.

  • حالا اگر می‌شود در مورد آن نکته‌ای که آقای حقیقی گفتند در مورد نمایندگان مجلس نظرتان را بگویید.

محمدعلی توفیقی: اساساً طرح سؤال یا استفاده از سایر فاکتورهایی که در مجلس طراحی شده البته در یک مجلس نرمال و شرایط دموکراتیک مثل استیضاح یا سؤال کردن از رئیس جمهور و موارد دیگر امروزه در جمهوری اسلامی و ساختار معیوب آن در آن زمینه اصلی و بستر اساسی خودش به کار برده نمی‌شود.

امروز اگر قرار است از احمدی‌نژاد سؤالی مطرح شود نه برای این که کمک شود به تقویت دموکراسی در جامعه ایران یا شفافیت عملکرد قدرتمندان بلکه بر می‌گردد به اهدافی که گردانندگان اصلی قدرت پیگیری می‌کنند. به نظر من امروز طرح سؤال از احمدی‌نژاد بیشتر برای تضعیف جایگاه اجتماعی او دارد به کار برده می‌شود.

اتفاقاً موافق هستم که نمایندگان مجلس دائماً وضعیت را با قطب‌نمای قدرت تطبیق می‌دهند تا ببینند وزنه قدرت در چه سمتی دارد تقویت می‌شود. جایگاه احمدی‌نژاد در ابعاد مختلف در حال تضعیف است. از آن طرف جایگاه خود نهاد اصلی قدرت در جمهوری اسلامی شخص رهبر و نهاد بیت و زوایدی مثل شورای نگهبان وزنه احمدی‌نژاد روز به روز در حال تضعیف است و این وضعیت رهبر و نهاد بیت است که در حال تقویت شدن است.

خود شخص رهبر تمایلی به کنار گذاشتن فعلی احمدی‌نژاد ندارد به خاطر این که بحران را عمیق‌تر و وضعیت نظام را در صحنه داخلی و بین‌المللی‌اش شکننده‌تر می‌کند اما در عین حال بسیار تمایل دارد احمدی‌نژاد تضعیف شود و در انتهای دوره یک تیم تضعیف شده و فاقد توانایی حضور در ساختار قدرت در ایران باشند. با همین توجیه من فکر می‌کنم نمایندگان مجلس امروز و در این هفته به سؤال از احمدی‌نژاد خواهند پرداخت.

  • آقای حقیقی می‌توانید به این سؤال هم جواب بدهید و این سؤال را هم از شما دارم که آیا تصور می‌کنید که این نزاع بین دو گروه حامی و مخالف محمود احمدی‌نژاد به ویژه بعد از اعلام وصول و طرح احتمالی سؤال از رئیس جمهور فضا را می‌تواند برای بازگشت اصلاح‌طلبان به عرصه سیاسی کشور بازتر کند؟

علیرضا حقیقی: صحبتی که جناب آقای توفیقی کردند، مهم نیست که با چه انگیزه‌ای آنها طرح سؤال می‌کنند یا تضعیف احمدی‌نژاد می‌کنند. در سیاست انگیزه‌ها خیلی اهمیت ندارد. نتایج عملی آن سیاست‌هاست که تعیین‌کننده است. یعنی ممکن است جناح‌های اصولگرا به همان سمتی بروند که یک دموکرات مایل است. فرض کنید معتقد است که آقای احمدی‌نژاد ضربه می‌زند به منافع ملی کشور. با انگیزه‌های متفاوت هم انجام دهند. ولی نتیجه عملی آن کار اگر تغییر احمدی‌نژاد باشد طبیعی است که آن جناحی هم که همین تصور را در مورد وضعیت آقای احمدی‌نژاد دارد آن سود می‌برد.

برخلاف آقای توفیقی معتقدم تغییر احمدی‌نژاد شاید بشود گفت تنها برگ برنده و شاید برگ بازی است که جمهوری اسلامی دارد که از بحران بین‌المللی و داخلی خارج شود. ایران می‌تواند هم مذاکرات هسته‌ای خود را تغییر دهد، تغییراتی در روابط با اروپا و آمریکا ایجاد کند، و هم می‌تواند شکاف میان نخبگان و کلیت قدرت را که به شدت بعد از انتخابات ۸۸ آسیب دیده ترمیم کند و نیروی جدید اجتماعی پمپاژ یک فضای جدید اجتماعی را ایجاد کند که بتواند بازسازی کند خودش را و با سر بر آوردن یک دولت کارآمد بتواند از این بحرانی که روز به روز عمیق‌تر می‌شود و محاصره بین‌المللی که در اوضاع سیاسی اقتصادی و فرهنگی اجتماعی علیه ایران بسته می‌شود از این محاصره بتواند بیرون بیاید.

تغییر احمدی‌نژاد نه تنها بحران را عمیق‌تر نمی‌کند بلکه به نظر من بازی برد برد است برای جمهوری اسلامی. اما در مورد مسئله اختلافی که گفتید و اینکه آیا اصلاح‌طلبان می‌توانند... راهی الان برای جناح‌های درون اصولگرایان وجود ندارد که بتوانند نیروهای اصلاح‌طلبی را که در چارچوب قانون اساسی مایل به فعالیت هستند دوباره اجازه فعالیت بدهند. در غیر این صورت در این انتخابات جناح آقای مشایی- احمدی‌نژاد احتمال زیاد اگر فاکتور تعیین‌کننده‌ای ایجاد نشود بتوانند حداقل ۵۰ تا ۸۰ کرسی مجلس را به دست بگیرند.

ولی مسئله اساسی این است که متأسفانه اصلاح‌طلبان فاقد دوراندیشی بودند و از کارت برنده آقای خاتمی به درستی استفاده نکردند. واقعیت این است که آقای خاتمی یک شخصیت بین‌المللی است. آقای خاتمی تقریباً تنها شخصیت سیاسی است که بتواند گروه‌های مختلف مانند روحانیت، صاحبان صنایع،‌ روشنفکران، طبقه‌های تحصیل کرده و حتی روستاییان را در پشت سر خودش به عنوان نیروی سیاسی قابل اعتماد و درستکار و در عین حال با اعتدال جمع کند.

متأسفانه با تضعیف‌هایی که از جانب خود اصلاح‌طلبان و حتی روشنفکران علیه آقای خاتمی ایجاد شده وضع آقای خاتمی در سیاست ایران تضعیف شده. اگر آقای خاتمی قدرتمند باقی می‌ماند امکان چانه‌زنی او با لایه‌های قدرت وجود داشت. در وضعیت فعلی به نظر می‌رسد که خیلی فضای ممکن برای بازی اصلاح‌طلبان داده نشود. تنها امکانی که دارد این است که هراس اصولگرایان باشد به این معنا که احساس کنند تیم آقای مشایی و هزینه‌های مالی که کرده‌اند بخشی از جریان خاکستری نیروهای اجتماعی که قبلاً به اصلاح‌طلبان رأی می‌دادند به آنها رأی دهند و در نتیجه بروند به سمت اینکه سعی کنند اصلاح‌طلبان را یا بخش‌هایی‌شان را در انتخابات حاضر کنند که نتوانند آنها آرای آنها را جذب کنند.

  • آقای توفیقی،‌ موافقید که دیگر بحث را تمام کنیم؟

محمدعلی توفیقی: بله من فقط یک نکته کوچک را خواستم عرض کنم این است که در جمهوری اسلامی با تغییر رئیس جمهور یا با تغییر نمایندگان مجلس کارآمدی تغییری نمی‌کند به خاطر اینکه ساختار در جمهوری اسلامی وابسته به خود شخص رهبر و نهاد بیت رهبری است که یک نهاد کاملاً بدون تغییر یا حداقل در دوره‌های بسیار طولانی دچار تغییر می‌شود. بنابراین...

علیرضا حقیقی: یعنی دوره آقای احمدی‌نژاد و خاتمی یکی بوده،‌ آقای توفیقی؟

محمدعلی توفیقی: با نگاه شما که بخواهید به قضیه ببینید که نتیجه را بخواهید ببینید،‌ نتیجه خیلی مثبتی به دست نیامده. دوره آقای خاتمی منتج می‌شود به دوره آقای احمدی‌نژاد و دوره آقای احمدی‌نژاد دارد می‌رود به سمتی که آقای خامنه‌ای تصمیم گرفته که اصلاً نظام پارلمانی و ساختار سیاسی را در ایران دچار تغییر کند.

این نکته اهمیت دارد. وگرنه من هم با شما موافقم که در دوره آقای خاتمی بسیاری از اتفاقات مثبت افتاده،‌ فضای عمومی تغییر کرده و آگاهی‌های جامعه بالا رفته اما نتیجه نهایی و آن چیزی که در ساختار قدرت می‌بینیم تقویت و تثبیت بیشتر استبداد... از نظر اقتصادی وضعیت اقتصادی شکننده‌تر و از نظر بین‌المللی هم می‌بینیم که وضعیت بین‌المللی بدتر شده به خاطر اینکه اساساً در جمهوری اسلامی رئیس‌جمهور کاره‌ای نیست. نه در دوره آقای خاتمی و نه در دوره احمدی‌نژاد.

  • آقای حقیقی فکر می‌کنم دو طرف حرف‌هایشان را زده‌اند.

علیرضا حقیقی: فقط یک جمله بگویم. این تصویر نتیجه ... نتیجه یک چیز کلی نیست. این نتیجه در طول زمان وقدم به قدم به دست می‌آید. آقای خاتمی فضایی را ایجاد کرد در حوزه‌های اقتصادی،‌ فکری و اجتماعی که شما کاملاً متوجه خواهید شد تفاوتش را با آقای احمدی‌نژاد. حتی آنهایی که انتخابات را تحریم کردند و معتقد بودند رئیس‌جمهور کاره‌ای نیست امروز بسیاری از افرادی که این کار را کردند و مردم متوجه می‌شوند که هر اینچ از قدرت می‌تواند تأثیر در نمای کلی قدرت بگذارد.

بنابراین این تصور کلی‌گرایانه و کمال‌گرایانه از نتیجه با باید کنار گذاشت و معطوف کرد که بتوانیم خانه‌های قدرت و نتایج را قدم به قدم دست پیدا کنیم.

محمدعلی توفیقی: آقای خاتمی به هیچ وجه آقای احمدی‌نژاد نیست. اگر یک روزی هم قرار باشد و دوباره برگردم به سال ۷۶ به آقای خاتمی رأی خواهم داد. اما نه در دوره آقای خاتمی و نه در دوره آقای احمدی‌نژاد، آقای خامنه‌ای هیچ قدم مثبتی برنداشته و شخص اصلی تصمیم‌گیرنده و تعیین‌کننده سیاست‌ها در نظام جمهوری اسلامی که آقای خامنه‌ای بوده هیچ تغییری نکرده و وضعیت را به سمت بدتر شدن هدایت کرده است.